In het afgelopen jaar hebben zowel Seriti als CEW-IT geëxperimenteerd met het implementeren van het online platform volgdewet.nl. Daarnaast heeft Netwerk Democratie volgdewet.nl een nieuwe impuls kunnen geven. Tijdens de workshop keken we terug op een succesvol project met mooie eindresultaten.

Copy-paste

Het Emotive project is erop gericht om organisaties die zich met sociale en politieke verandering en innovatie bezighouden kennis te laten delen, en methoden en tools uit te wisselen. In het ‘Follow the Law’ project lag de focus op het creëren van een ‘civic spaces for citizens to let the law work for them’ – met andere woorden: het creëren van ruimte voor burgers om wetten in het belang van de samenleving te laten werken. Het online platform volgdewet.nl dat door Netwerk Democratie is ontwikkeld, werd binnen de Ugandese en Zuid Afrikaanse context geïmplementeerd. Er vond uiteraard wel een vertaalslag plaats om in te spelen op de sociaal politieke context van het land.

Wetgevingsprocessen

Op volgdewet.nl wordt het besluitvormingsproces rondom wetten in wording uiteengezet. De website heeft zowel een informatieve component (uitleg over + monitoren van wetgevingsprocessen), als een participatieve component (zichtbaar maken hoe burgers invloed uit kunnen oefenen). Zowel Seriti als CEW-IT hadden interesse in deze tool. Gezien de politieke context in beide landen lag voor hun de focus op het monitoren van de implementatie van wetten (en beleid). Daarnaast is voor beide organisaties community work centraal onderdeel van de uitvoering van het project. Met name het werk in de communities overlapt met de informatieoverdracht van volgdewet.nl; door actief informatie over actuele en relevante wetten te geven, kunnen burgers zich erop beroepen en worden zij in staat gesteld eventuele (noodzakelijke) wetswijzigingen voor te stellen.

CEW-IT Uganda
De pilot uitgevoerd in Kayunga (rondom de Land Law en ‘land grabbing’ en Ngora (rondom Wetland Laws ). In beide communities zette CEW-IT zich in voor het geven van informatie over deze wetten, en hoe zij zich op deze wetten kunnen beroepen.
Daarnaast werd in Uganda het online platform followthelaw.ug ontwikkeld. Op dit platform worden de volgende wetten gemonitord.
• The Electoral laws
• The NGO law
• Marriage and divorce bill
• POMA

Kijk hier voor meer informatie.

Wetten die in hoge mate relevant zijn voor burgers en voor het voortbestaan van de civil society in Uganda. Deze informatie werd ook actief gedeeld via sociale media kanalen zodat er een discours ontstond in het netwerk van professionals waar CEW-IT onderdeel van uit maakt. Met name de expliciete focus op wetgeving wekte in dit netwerk veel enthousiasme op.

Meer informatie over het project in Uganda is hier te vinden.

Seriti Institute Zuid Afrika
In Zuid Afrika speelt eenzelfde probleem als in Uganda. Er zijn wetten die ten goede komen aan de samenleving en de positie van burgers, maar het is vaak lastig om een beroep te kunnen doen op deze wetten en de implementatie ervan te bestendigen. Om die reden ontwikkelde Seriti de Citizens Based Monitoring-methode; een methode die burgers de implementatie van wetten en beleid (ook wel ‘service deliveries’ genoemd) zelf laat monitoren. Met de uitkomsten van de surveys oefenen zij vervolgens invloed uit op de (lokale) overheid voor de implementatie van de betreffende wetten.
Seriti ontwikkelde een manual over de methode en het platform Puomandla. Dit platform is anders qua opzet dan de Ugandese en de Nederlandse versie, omdat een methode of tool niet zomaar copy-paste over te nemen is. Het moet immers passen binnen de sociaal politieke context van het betreffende land. Puomandla wordt gebruikt om de projecten waar de CBM-methode is gebruikt te monitoren.

Er zijn wetten die ten goede komen aan de samenleving en de positie van burgers, maar het is vaak lastig om een beroep te kunnen doen op deze wetten en de implementatie ervan te bestendigen.

Tijdens de workshop in Zuid Afrika bezochten we een project waarin het beroep doen op de implementatie van wetten een centrale rol speelt. We bezochten de Township Bekkersdal, Westonaria, een oude mijngemeenschap. In deze gemeenschap is veel onrust en onvrede. Er is veel armoede en werkloosheid (65% van de jongeren tussen de 18-35 is werkloos), een probleem wat al generatie op generatie bestaat. De opbrengsten van de mijn lopen terug, en slechts een klein deel van de werknemers van het bedrijf komen uit de lokale gemeenschap. Daarbij komt dat de mijnbouw exploitant in Bekkersdal een internationaal bedrijf is. De opbrengsten van de mijn vloeien hierdoor niet terug naar de gemeenschap, tot groot ongenoegen van de community. In de afgelopen jaren zijn er veel protestacties geweest waarbij gebouwen uit woede in brand zijn gezet.

Seriti Institute was al werkzaam in deze community en heeft ervoor gezorgd dat er een dialoog op gang kwam tussen de gemeente, de mijnexploitant en de community. Seriti maakte gebruik van de ‘Mineral and Petroleum Resources Development Act’ (Act No 28 of 2002, MPRDA), een wet uit 2002, die bepaalt dat mijnexploitanten in het gebied waarin zij werkzaam zijn een sociaal- en werkgelegenheidsplan moeten hebben die ten goede komen aan de lokale gemeenschap: ‘The programmes are aimed at promoting employment and advancement of the social and economic welfare of all South Africans whilst ensuring economic growth and socio-economic development.’ Seriti is de eerste organisatie die een beroep doet op deze bepaling.
Door met alle stakeholders in overleg te treden, is een plan uitgewerkt dat (financieel) gesteund wordt door de mijnexploitant en de gemeente, en waarin werkgelegenheid en sociale voorzieningen worden gecreëerd voor de lokale bevolking.
Op dit moment werken 180 mensen uit de lokale gemeenschap vanuit zelforganisatie aan de bouw van een boerderij en het creëren van werkruimtes voor sociaal ondernemerschap. Uiteindelijk is het doel om 3000 mensen uit de lokale gemeenschap aan het werk te krijgen. Puomandla zal worden ingezet om de implementatie van de MPRDA te monitoren.
Bekkersdal, Westonaria, 01-12-2015

Netwerk Democratie Nederland
Bij de aanvang van het project had Netwerk Democratie zich voorgenomen het platform uit te breiden met een functionaliteit waarmee de implementatie van wetten ook gemonitord kon worden. Tijdens de workshop in Uganda (mei 2015) ontstond er een ander plan. Het idee was om, net als in de Zuid Afrikaanse en Ugandese context, meer te gaan werken vanuit problemen of issues waar burgers mee te maken hebben in plaats van wetten. Netwerk Democratie vond in ARGU een goede partner om dit idee verder uit te werken. Volgdewet.nl zelf zal blijven voortbestaan als informatieve website, en binnen ARGU is de mogelijkheid om actuele wetsvoorstellen te monitoren, er over in discussie te gaan en aanvullingen en/of alternatieve voorstellen te doen.

De officiële lancering van de website zal begin 2016 plaatsvinden. Boven tussen de foto’s is een preview van de website geplaatst.

Vervolg
CEW-IT, Seriti en Netwerk Democratie hebben met veel enthousiasme samengewerkt. De samenwerking heeft ervoor gezorgd dat projecten in ieder land succesvol zijn. De uitwisseling bood voor alle betrokkenen namelijk de mogelijkheid om gezamenlijk te reflecteren op de hoe de verschillende projecten vormgegeven werden. Doordat alle betrokkenen vanuit een geheel eigen context aan het project werkten, zorgde dit voor nieuwe inzichten en perspectieven. Ondanks de verschillen werkten we aan soortgelijke problematiek, en herkenden we elkaar in gedeelde ambities. Deze ambities zetten we om in een manifest dat we samen schrijven. Dit manifest zal januari 2016 gepresenteerd worden.